Szumiące rury

Co tu można zrobić
Przyłóż ucho do dowolnej rury. Słyszysz szum. Posłuchaj, jak szumią pozostałe rury. Czy słyszysz różnicę?


Dlaczego tak się dzieje
W każdej z rur powietrze pobudzane jest do drgań przez dźwięki dobiegające z otoczenia. Wzmacniane są tylko te dźwięki, których częstotliwość jest odpowiednia, aby utworzyć w rurze falę stojącą (falę, której grzbiety i doliny nie przemieszczają się). Cechy utworzonej fali zależą od rozmiarów rury. Rury różnią się długością, więc powstające wewnątrz fale stojące mają inną częstotliwość – dlatego w każdej rurze słyszymy dźwięk o innej wysokości.


Ciekawostki
Na podobnej zasadzie wzmacniane są dźwięki wytwarzane w instrumentach dętych (aerofonach). W Ogrodzie Doświadczeń znajdują się organy rurowe – uderzenie w wylot wybranej rury generuje w jej wnętrzu falę stojącą o częstotliwości zależnej od długości rury.
W podobny sposób powstaje „szum morza” w muszli przyłożonej do ucha. To, jaki dźwięk z otoczenia zostanie wzmocniony, zależy zarówno od kształtu, jak i wielkości muszli.