Zegar słoneczny

  • Co tu można zrobić
Na podstawie położenia cienia rzucanego przez gnomon odczytaj wskazanie zegara. Jest to lokalny czas słoneczny. Skoryguj czas o poprawkę odczytaną z diagramu znajdującego się w centrum zegara: na poziomej osi znajdź odpowiedni miesiąc i odpowiadający mu punkt na krzywej. Następnie w miejscu, odpowiadającym temu punktowi na osi pionowej, odczytaj ilość minut, które  należy dodać do czasu wskazywanego przez cień. Porównaj skorygowany czas z czasem urzędowym.

  • Dlaczego tak się dzieje
Ziemia obraca się wokół własnej osi z zachodu na wschód. Promienie słoneczne padają na Ziemię pod maksymalnym kątem w południe. Wtedy też cień rzucany przez gnomon jest najkrótszy i wskazuje kierunek północny. Znajomość kierunku północnego i podział tarczy zegara na właściwe odstępy pozwala na pomiar czasu, o ile tylko Słońce nie jest zasnute chmurami.

  • Ciekawostki
Ziemia wykonuje obrót wokół własnej osi w czasie 23 godzin, 56 minut i 4 sekund. W pomiarze czasu dobę określamy jako 24 godziny, dlatego potrzebna jest korekta: co 4 lata mamy rok przestępny z liczbą dni równą 366 (wtedy luty ma 29 dni). Lata przestępne to na przykład: 2000, 2004, 2008, 2012, 2016, 2020. Rok przestępny w kalendarzu gregoriańskim to taki, który dzieli się przez 4, chyba że dzieli się przez 100 – zwykły, chyba że dzieli się przez 400 przestępny.
Oś obrotu Ziemi nie pokrywa się z osią magnetyczną. Geograficzny biegun północny znajduje się w innym miejscu niż biegun magnetyczny, co możesz próbować sprawdzić mając do dyspozycji busolę na stanowisku obok. Bieguny magnetyczne przemieszczają się. Obecnie różnica pomiędzy biegunami: geograficznym i magnetycznym wynosi ok. 11 stopni.